|
 Perlan, sem vígð var 21. júní 1991 er mögnuð og merkileg bygging. Perlan tengir saman og hvílir ofan á sex hitaveitugeymum sem hver um sig rúmar 4 milljónir lítra af heitu vatni. Perlan er stálgrindahús en stálgrindin hefur öðru hlutverki að gegna en tengja saman hitaveitugeyma og mynda hvolfþak. Stálið, þetta kalda efni, er hitagjafi hússins. Grindin sem er hol að innan er í raun og veru risastór ofn. Á veturna, þegar kalt er, streymir heitt vatn um stálgrindina, en kalt vatn á heitustu sumardögum. Á þennan hátt er hitastiginu í Perlunni haldið stöðugu og sú þversögn er staðreynd að á köldum vetrardögum er unnt að ganga léttklæddur um pálmalundinn í Vetrargarðinum og horfa á veðurofsann úti fyrir. Veitingabúðin á fjórðu hæð Perlunnar dregur til sín fólk og ótrúlega víðsýnt er af útsýnispöllunum. Þar eru sex útsýnisskífur útbúnar með hljóðböndum er lýsa útsýninu og kennileitum á fimm tungumálum: íslensku, ensku, norsku, þýsku og frönsku. Hámarkið er veitingasalurinn með snúningsgólfinu þar sem gestirnir njóta þess besta í mat, drykk og mögnuðu útsýni. Byggingarefni Perlunnar eru einkum stál og gler en þessi hörðu efni ásamt miklu holrúmi byggingarinnar leggja grunninn að afar slæmum hljómburði. Með sérstökum aðferðum, s.s. klæðningum, einangrun, teppum og hátölurum hefur tekist að framkalla það góðan hljómburð að hljóðfæraleikur og söngur nýtur sín vel, bæði í Vetrargarðinum á 1. hæð og veitingasalnum á 5. hæð. Hljóðtæknileg hönnun Perlunnar fékk alþjóðlegu GOLDEN EAR verðlaunin árið 1993. |
|
 Til skemmtunar og fræðlu um virkni goshvera hefur Hitaveita Reykjavíkur látið útbúa gosvirki sem líkir eftir hegðun goshvera. Boruð var 30 metra djúp hola og í hana sett stálrör með inntaki fyrir vatnsleiðslu. Um leiðsluna er leitt 125° C heitt jarðhitavatn. Efst í stálrörinu er komið fyrir þrengingu, þ.e. mjóu röri sem skipta má um. Sá búnaður ræður hæð gossins. Steinlögð skál er umhverfis opið. |
 Öskjuhlíðin er sannarlega perla Reykjavíkur. Yfir 176.000 tré hafa verið gróðursett í Öskjuhlíðinni sem nú er skógi vaxinn sælureitur sem sífellt fleiri borgarbúar og ferðamenn heimsækja. Skemmtilegir hjóla- og göngustígar liggja um hlíðina og víða er að finna friðsæl rjóður þar sem auðvelt er að gleyma ys og þys höfuðborgarinnar. |
|
Fyrstu hugmyndir um byggingu glæsihúss á Öskjuhlíð eru frá árinu 1930 og þær hugmyndir koma frá meistara Jóhannesi Kjarval. Um höllina eða musterið segir Kjarval: Átti að þekja musterishliðarnar spegilhellum, svo norðurljósin gætu nálgast fætur mannanna - átti að skreyta þakið kristöllum í allavega litum, og ljóskastari átti að vera efst á mæninum sem lýsti út um alla geyma. Húsið sjálft átti að svara birtu dagsins og táknum næturinnar. Betri lýsing er vandfundin á húsinu sem reist var 60 árum síðar.
|
|
Fyrsti hitaveitugeymirinn |
|
Þegar fyrsti hitaveitugeymirinn var reistur árið 1939 var nánast sjálfgefið að reisa hann á Öskjuhlíðinni í 61 metra hæð yfir sjávarmáli. Sú hæð gefur nægan þrýsing til að knýja vatn upp á tíundu hæð stórhýsis sem byggt yrði í 38 metra hæð yfir sjávarmáli, en Skólavörðuholtið liggur einmitt í 38 metra hæð yfir sjávarmáli. Heitt vatn sem streymir úr iðrum jarðar er ekki einvörðungu sjálfsagt og eðlilegt á Íslandi heldur beinlínis nauðsynlegt. Jarðvarminn er einhver helsta auðlind Íslendinga og um áratuga skeið hafa Íslendingar nýtt sér jarðhitann. Þótt jarðhitinn hafi einungis verið nýttur í rúm 60 ár, hófust rannsóknir á jarðvarmanum mun fyrr, eða árið 1755 er náttúruvísindamennirnir Eggert Ólafsson og Bjarni Pálsson boruðu rúmlega 4 metra holu við heitar uppsprettur í Laugarnesi. Árið 1928 hófst borun vð Þvottalaugar í Reykjavík. Dýpsta holan var 246 metra djúp en alls gaf svæðið af sér 14 lítra á sekúndu af 87 gráðu heitu vatni. Þessar tilraunir þóttu lofa góðu um nýtingu jarðhitans í komandi framtíð. Nú sjá rúmlega 70 borholur íbúum höfuðborgarsvæðisins fyrir heitu vatni. Holurnar eru 150 til 230 mm í þvermál og flestar 500 til 2000 metra djúpar. Dýpsta borholan er reyndar rúmir 3 km að dýpt.  Upphaf hitaveitu í Reykjavík má rekja til ársins 1930 er Laugarveitan við Þvottalaugarnar var virkjuð og Austurbæjarskólinn var tengdur veitunni, fyrst húsa. Eins og títt er um byltingarkenndar nýjungar trúðu menn því tæpast að unnt væri að hita stórhýsi á borð við Austurbæjarskólann með heitu jarðvatni. Húsvörður skólans var einn þeirra fjölmörgu sem litla trú höfðu á tiltækinu. Húsverðinum var falið að halda um inntaksrörið í skólanum þegar vatni var hleypt á leiðsluna. Í fyrstu kvartaði húsvörðurinn undan kulda frá rörinu. Eftir tveggja klukkustunda bið var húsvörðurinn orðinn krókloppinn, en þá færðist smám saman bros yfir andlit hans og hann sagði hissa: "Nú hvað, það er ekki eins kalt núna." Síðar sagði hann: "Nú það er bara að verða heitara." Loks hoppaði hann hljóðandi frá rörinu og æpti: "Nú, þetta er orðinn sjóðandi heitur andskoti, maður brennir sig á þessu." Og með þessu öskri má segja að hefjist farsæl saga Hitaveitu Reykjavíkur. |
|
|
|
|
|
